Czym jest Whisky? – Poradnik nie tylko dla początkujących odc.1

Jak to czym? To taki alkohol dla burżujów, który pojawia się w filmach, aby podkreślić wagę chwili lub obszerność portfela bohatera. Poza tym to “perfumy” i procenty koloryzowane. Szkodzi na wątrobę, ma się po niej kaca i boli głowa. Najlepiej zabić jej smak colą, choć ładnie wygląda z kostkami lodu. Piją ją głównie starsi ludzie, którzy na siłę chcą zwrócić na siebie uwagę. Jej zapach odrzuca, a smak ścina język. Czy blend, czy nie blend, ważne, że można kupić w Biedronce po taniości. Po co przepłacać?

A jak jest, gdy wyjdziemy ze strefy taniego wina i piwa po złoty czterdzieści? Okazuje się, że może być inaczej – butelka zachwyca, zapach intryguje złożonością, a smak potrafi przykuć uwagę i sprawić, że cola zostanie w lodówce dla spragnionych gości. Whisky to alkohol dla świadomych koneserów. Nie mam na myśli tych, którzy pokończyli kursy barmańskie, inwestują w beczki lub mają szlacheckie korzenie. Świadoma degustacja polega na zdolności do refleksji nad kieliszkiem. Jakie kolory mienią się w szkle? Co się dzieje w nosie, gdy zaciągniesz się aromatem alkoholu? Jakie informacje docierają do mózgu z kubeczków smakowych? Na koniec, jak oceniasz posmak trunku?

Bez aktywnej degustacji spłycamy ten niesamowity eliksir do poziomu mózgotrzepa. Efekt faktycznie będzie podobny, ale po co się trudzić – butelka wódki, tanie wino, czy piwo jest zawsze na wyciągnięcie ręki i portfela. Jeśli poszukujesz procentów, znajdziesz je łatwo w każdym dyskoncie. Jeśli poszukujesz głębi smaku, elementów historii i zatrzymania w czasie – zapraszam do dalszej lektury.

W najprostszych słowach, whisky to destylat piwa, który zazwyczaj ma moc 40% i więcej, zwykle kolor złota i bursztynu, a zgodnie z przepisami prawa, musi leżakować w dębowych beczkach minimum trzy lata. Może mieć formę blended whisky ( whisky mieszanej, składającej się z kilku/kilkunastu różnych destylatów) lub single malt whisky (whisky słodowej, która w swojej definicji zawiera o wiele więcej obostrzeń dotyczących procesu produkcji). Jej ceny wahają się od kilkudziesięciu złotych do kilku milionów (!). Jej ojczyzną i wciąż najpopularniejszym miejscem produkcji jest Szkocja, ale w obecnych czasach produkowana jest na całym świecie, z uwzględnieniem Japonii, Tajwanu, Indii, Południowej Afryki, a nawet Tasmanii.

 

Wśród wielu branżowych definicji należy wymienić kilka istotniejszych:

 

rodzaje-scotch

 

scotch whisky – definicja szkockiej whisky została jasno określona w przepisach Scotch Whisky Regulations 2009. Aby destylat mógł być określany mianem szkockiej musi: być destylowany i leżakowany na terytorium Szkocji, do maksymalnego poziomu 94,8% ABV, z użyciem jedynie naturalnych składników, leżakowany przez okres minimum trzech lat w dębowych beczkach, nie większych niż 700 litrów, butelkowany z mocą nie mniejszą niż 40% ABV, bez innych dodatków, poza karmelem i wodą.

Scotch Whisky dzieli się na Single Malt Scotch Whisky i Single Grain Scotch Whisky. Z połączenia kilku Malt Whisky powstaje Blended Malt Scotch Whisky, a z połączenia kilku Grain Whisky powstaje Blended Grain Scotch Whisky. Połączenie Malt i Grain Whisky tworzy Blended Scotch Whisky.

single malt scotch whisky – to (poza powyższym) whisky destylowana, leżakowana i butelkowana na terytorium Szkocji, przy użyciu jedynie słodu jęczmiennego, w jednej destylarni, w miedzianych alembikach.

single grain scotch whisky – to (poza powyższym) whisky destylowana z uwzględnieniem także innych słodów niż jęczmienny, destylowana, leżakowana i butelkowana na terytorium Szkocji, w jednej destylarni, w destylatorze kolumnowym.

Każda informacja zawarta na etykiecie Scotch Whisky jest także objęta surowymi zasadami np.:

– rodzaj whisky musi być określony z pośród podanych wyżej. Nie używa się już określeń Vatted / Pure Malt.

– pochodzenie destylatu nie może wprowadzać w błąd (można określić region produkcji i nazwę destylarni)

– jeśli producent ujawnia wiek danej whisky, to w przypadku blendu podana liczba musi określać wiek NAJMŁODSZEGO destylatu użytego w produkcji.

Jeśli nie zawiera informacji o braku filtracji, czy dodatków koloryzujących, to możemy niestety założyć, że je ma.

vatted malt/pure malt – blend składający się z single malt whisky różnych destylarni. Nazwy te zostały wycofane za sprawą The Scotch Whisky Regulations 2009.

angel’s share – to określana w procentach wartość utraty alkoholu w beczce w skali roku. W Szkocji wynosi ona ok. 2%, jednak na Tajwanie, czy Indiach będzie to już ok. 7 %. Związana jest z klimatem w jakim przechowywane są beczki.

whiskey – to w sumie to samo, co whisky. Różnica wywodzi się z wymowy stosowanej na różnych terenach. Często możemy się spotkać z whiskey irlandzką lub amerykańską, jednak ich definicje nie są tak jasno określone, jak np. scotch whisky. Irlandzka whiskey będzie np. destylowana potrójnie, w odróżnieniu od szkockich destylatów (są wyjątki), a Tennessee whiskey w procesie produkcji poddano filtracji przez węgiel z drewna klonowego. Niektóre kraje, jak Japonia, czy Indie, dla podkreślenia szkockich korzeni swojej produkcji, sięgają po nazwę whisky, natomiast inne wolą zaakcentować swoją odrębność.

bourbon – to whisky produkowana na terytorium USA, leżakowana przez minimum dwa lata w nieużywanych wcześniej beczkach z amerykańskiego dębu, które wcześniej poddawane są opalaniu; produkowana z kukurydzy (musi zawierać 51% kukurydzy) i innych zbóż (żyto i pszenica), destylowana do poziomu 80% ABV, butelkowana przy mocy nie większej niż 62,5% ABV. Jej nazwa pochodzi od hrabstwa Bourbon County, choć produkowana była w większości stanów.

corn whiskey – jak wyżej, jednak w tym przypadku zawartość kukurydzy w mieszance nie może spaść poniżej 80%.

white dog – wydestylowany alkohol, nie poddany maturacji w  beczkach.

ABV – skrót “alcohol by volume”, określa w procentach stężenie alkoholu w destylacie np. 50% ABV

dsc_5596

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *